Waar ligt de grens? - Erotiek tussen ouders en kinderen

From Brongersma
Jump to: navigation, search

Het is nog een groot taboe dat vooral vaders, maar ook moeders, opgewonden kunnen raken van hun eigen kinderen. Is het schadelijk als een kind de erectie van ander ziet? Of als een moeder geprikkeld raakt als haar zevenjarige zoon aan haar borsten zit? Of is het juist positief voor de seksuele ontwikkeling van een kind om zo vrij met ouders om te gaan? Hoever ga je met de seksuele voorlichting? En hoe terecht is de huiver van veel vaders voor intimiteit omdat zij vrezen dat incest 'vlak om de hoek ligt'. Anke Manschot sprak met ouders en deskundigen over dit erotische mijnenveld. Een moeder: 'Ik ben verbaasd over het seksuele genot dat ik voel als ik met mijn driejarige dochtertje speel.' Een deskundige: 'Die gevoelens zijn niet slecht of smerig. Het gaat erom wat je ermee doet.'

Harko (38), socioloog en vader van D. [dochter, edit naam] (5) en B. [zoon, edit naam] (2): 'Kinderen kunnen emoties losmaken die je ook kunt ervaren in het contact met degene op wie je verliefd bent. Mijn dochter komt af en toe naar me toe en zegt: ik vind je leuk. Jij krijgt een zoen. Dan loopt mijn hart vol. Het is zo'n enorme intimiteit, daar zijn geen woorden voor. Je zou het kunnen vergelijken met liefde op het eerste gezicht, er gaat een schok door je heen. Ik ben erg knuffelig met mijn kinderen, ga ook regelmatig met ze in bad. De kinderen zijn dan nieuwsgierig naar mijn lichaam, gaan op ontdekkingstocht. Een heel prettig gevoel. Ik krijg er af en toe een stijve van. Ik vind niet dat ik daar demonstratief mee te koop moet lopen. Probeer de aandacht ervan af te leiden. Stap uit het bad met de rug naar ze toe en sla meteen een handdoek om. Ik ben opgevoed met respect voor andermans grenzen. Kan me niet voorstellen dat ik mijn kinderen tot seksuele handelingen zou dwingen. Soms vraag ik mezelf wel af: is zo'n erectie louter een reflex op aanraking of gaat het verder? Word ik opgewonden van mijn eigen kinderen? Ik ben er een keer met mijn vrouw over begonnen, maar die kapte het gesprek meteen af. Het is ook zo'n taboe. Je vertelt niet tegen je collega's: wat mij nou is overkomen! Krijg ik een stijve van mijn eigen kinderen. Ik heb er wel mijn beste vriend over gesproken. Die zag er niks verkeerds in.'

Het ene seksonderzoek is nog niet gepubliceerd, of het volgende komt er al weer aan. Je kunt het zo gek niet bedenken of het wordt gevraagd: houdt u van de kans gezien te worden? Windt de natuur u op? Of muziek op de achtergrond. Opvallend is dat één bepaalde vraag nooit gesteld is in al die Margriet-, Elle-, Nisso, Opzij- en aanverwante seksonderzoeken: wordt u wel eens opgewonden van uw eigen kinderen? Ook Ouders van Nu heeft aan dit erotische mijnenveld nog nooit één artikel gewijd. De Amerikaanse onderzoekster Shere Hite richtte er in haar onlangs verschenen Hite-rapport over het gezin wel de schijnwerper op. Na het doorworstelen van 3000 getuigenissen concludeert zij dat ouders niet zelden seksuele gevoelens voor hun kinderen hebben en dat erotiek een grote rol speelt in de huisje-boompje-beestjesfeer. Maar slechts een kleine minderheid bleek bereid erover te praten. Hite tekende uit de mond van een moeder op: 'Ik ben verbaasd over het seksuele genot dat ik voel als ik met mijn driejarige dochter speel.' Een vader: 'Kort geleden vroeg mijn achtjarige zoon of we samen naakt in bad konden knuffelen, en dat hebben we gedaan. Het was echt prettig. We hadden allebei een erectie, maar het leek heel natuurlijk dat dat gebeurde.' Een moeder: 'Ik heb seksuele gevoelens gehad voor al mijn gezinsleden. Ik hou van ze, en het is moeilijk om liefde van seksuele gevoelens gescheiden te houden. Ik heb seksuele gevoelens gehad voor mijn dochter, vermengd met intense liefde. Ik denk dat het goed is zolang ik er niets mee doe.' De hoogste tijd, volgens Hite, dat de dikke deken die over deze erotiek ligt, wordt afgegooid. Dat er eindelijk eens wat frisse lucht bij komt. Pas als er openheid is, kan het grensgebied tussen erotiek en seksueel geweld verkend en bewaakt worden. Kunnen we zeggen: tot hier en niet verder.

Ton van Elst, directeur van Soman, Stichting Ondersteuning Mannenwerk, beaamt dat vaders weglopen voor dit gevoelige onderwerp. Het wegstoppen. Hoewel hij onlangs in een werkgroep meemaakte dat er een man wèl over begon. 'Hij vertelde dat zijn vijfjarige dochtertje regelmatig met zijn stijve penis speelde. Hij vond dat een lekker gevoel. En zij vond het ook plezierig, zei hij. Iedereen in de groep viel stil, ik ook. Pas na afloop dacht ik: dit is niet in de haak. Hier moet ik iets mee doen. Ik heb de man erop aangesproken. Hij vond dat ik me er niet mee te bemoeien had. Maar ik bleef zeggen dat je als vader echt te ver gaat als je je dochter met je stijve penis confronteert. Laat staan haar ermee laat spelen. Ik kreeg ook wel eens een stijve toen ik nog met mijn zoontje onder de douche ging, maar heb me altijd omgedraaid. Wanneer je je gedachten op iets anders richt, verdwijnt zo'n erectie ook snel. Mijn zoontje heeft ook wel eens aan mijn penis getrokken, maar toen heb ik gezegd: ik vind het niet prettig dat je dat doet. Uiteraard praat ik hierover met mijn vriendin. Ons zoontje zat ook wel eens aan haar borsten. Wij vinden allebei: zodra je er zelf seksuele gevoelens van krijgt, moet het afgelopen zijn. Moet je de aandacht van het kind op iets anders richten. Anders ga je echt een grens over.'

De vaders van de oude generatie hielden hun penis voor hun nageslacht verborgen. Veel vaders van nu doen dat niet meer. Propageerde de seksuele revolutie immers niet dat het afgelopen moest zijn met dat preutse gedoe. Dat je naakte lichaam niet iets was om je voor te schamen. Maar Nieuwe Vaders hebben er wel een nieuwe vraag bij gekregen: mogen de kinderen hun erectie zien? De meningen van deskundigen zijn verdeeld. De bekende Amerikaanse incestdeskundige Albert Pesso is een fervent tegenstander. Het is potentieel gevaarlijk dat kinderen zo'n groot orgaan óók nog zien opzwellen, zei hij in het tv-programma Vaders in de war. 'Ze kunnen er nachtmerries van krijgen. Een volwassen mannelijk orgaan in erectie is een veel te sterke prikkel voor een kind, een prikkel die het niet aankan.' Frits Wafelbakker, oud-inspecteur jeugdgezondheidszorg, seksuoloog en columnist van Sekstant, ziet niets kwaads in een spontane erectie van de vader. 'Het is zoiets vanzelfsprekends. Jongens krijgen het al als ze in de baarmoeder zitten. Als een vader er ongedwongen mee omgaat, is er niks aan de hand.' [...]

Eb Jansen, ontwikkelingspycholoog en incestdeskundige: 'Een vader mag nóóit aan zijn kind vragen aan zijn penis te zitten. Incestslachtoffers hebben mij vaak verteld dat ze hun vader een erectie moesten bezorgen, met hun mond of hand. Dat is misbruik, met voorbedachte rade.' [...]

Uit onderzoek is al lang bekend dat het voor een gezonde emotionele ontwikkeling van een kind belangrijk is dat het geknuffeld en aangeraakt wordt. Kinderen die veel aangehaald zijn, blijken zichzelf later eerder aantrekkelijk te vinden, een goed gevoel over hun lichaam te ontwikkelen. De NVSH heeft in het verleden gepropageerd dat ouders ook de geslachtsdelen van hun kinderen zouden moeten aaien. De gedachte was: als je het kind daar niet streelt, denkt het dat die lichaamsdelen iets vreemds zijn, iets vies. [...] In NVSH-kringen was het in de jaren zeventig en tachtig niet ongewoon dat ouders hun kinderen bij hun eigen vrijpartij toelieten. [...]

Je mag een kind nooit met volwassen seksualiteit opzadelen. Dus een vinger in een vagina of anus stoppen, over de clitoris of vagina strelen, tongzoenen, dat gaat allemaal over de grens. Ook samen met jonge kinderen naar porno kijken, gaat veel te ver. Marga Reniers, psycholoog-seksuoloog bij de Rutgersstichting, houdt regelmatig voorlichtingsbijeenkomsten voor ouders. 'Ik zeg altijd: je kunt géén seksuele partner én ouder tegelijk zijn. Dat zijn onverenigbare rollen. Ik vertel ook: mocht je als ouder lustgevoelens ervaren: raak niet in paniek. Die gevoelens zijn niet slecht of smerig. Het gaat erom wat je ermee doet. [...] Reniers hoort af en toe van ouders dat een kind vraagt: mag ik niet een keertje neuken met je. Kijken hoe dat gaat. 'Het enige juiste antwoord hierop is: dat doen vaders en moeders niet met hun kinderen! Ouders vragen mij wel eens bezorgd of ze al een grens zijn overgegaan. Zo vertelde een jonge moeder na afloop van een voorlichtingsavond hoe haar zoontje trots zijn blote buik vooruitstak, naar zijn penis wees en zei: mammie, neem eens een hap. Mmm, wat lekker, had de moeder toen gezegd terwijl ze even het piemeltje in de mond had genomen. Ik zie daar niets verkeerds in, heb ik haar gezegd. U hebt heel spontaan en zuiver op hem gereageerd. Dat kan nooit schadelijk voor uw kind zijn.' Reniers eigen zoontje had als driejarige een tijd de gewoonte met een stijf piemeltje over haar rug te schuiven. 'Ik vond het een lekker, erotisch gevoel, maar raakte er niet seksueel geprikkeld van. Ik heb er met een goede vriendin over gepraat of ik het moest indammen, want hij deed het voor mijn gevoel te vaak. Die vriendin zei: let er nou eerst eens precies op wanneer hij het doet en hoe lang. Toen ik daarop ging letten, bleek het maar zo'n een keer in de drie weken te zijn, een à twee minuten, dus veel minder dan ik dacht. Ik heb hem maar zijn gang laten gaan. Na een halfjaar hield hij er vanzelf mee op. Ik kan me wel voorstellen dat mensen die niet vanuit hun beroep over dergelijke grenzen hoeven na te denken, gemakkelijker de mist in gaan. Sommige vaders denken dat het geen kwaad kan om hun penis in de mond van een baby te steken. Een baby zou daar toch niets van merken, er net zo rustig op sabbelen als op een banaan. Ik beklemtoon in lezingen dat een penis in een kindermond het diepste wezen van een kind aantast. Dat je daarmee hun ziel vernietigt.'

Aan de andere kant ergert Reniers zich vreselijk als vaders roepen: je kunt je kind tegenwoordig niet eens meer op schoot nemen. 'Kijk, als zo'n vader dat nou echt vindt, is er iets raars met hemzelf aan de hand. Dan erotiseert hij alles. Dan heeft hij geen verstand van grenzen. Ik hoor ook wel eens vaders over hun vierjarige dochter zeggen: moet je die kleine hoer zien lopen. Zo'n vader projecteert zijn eigen geilheid op het kind. Zéér bedenkelijk.'

Onlangs poneerde Shere Hite in Vrij Nederland dat moeders hun vulva aan hun dochter zouden moeten laten zien om de geheimzinnigheid rondom dat lichaamsdeel te doorbreken. Lijkt Reniers dat een goed idee? 'Als een moeder een zeer goede band met haar dochter heeft en het kind vraagt er zelf om, ben ik er niet per se op tegen.' Maar dochters vragen daar toch niet om? 'Misschien heb je gelijk. Mijn dochter heeft er ook nooit om gevraagd. Maar als ze het zou doen, zou ik er wel op ingaan. Maar het moet geen nieuwe opvoedingsnorm worden.'

De Amerikaanse sekstherapeut Mary Calderone, auteur van The Family Book about Sexuality, riep nog niet zo lang geleden veel commotie op met haar voorstel dat Iedere moeder haar dochtertje aanschouwelijk onderwijs zou moeten geven over de vrouwelijke geslachtsorganen. Met de slogan 'Een meisje van drie heeft er recht op dat haar moeder met een spiegeltje bij haar op de grond gaat zitten', jutte ze (zelf al grootmoeder) moeders op. [...]

Alle geleerden zijn het erover eens: er is één gouden regel. Zodra ouders iets seksueelgetints doen met een kind voor hun eigen gerief, is het mis. En alle lichamelijke handelingen met kinderen die verborgen moeten blijven voor de buitenwereld, deugen evenmin. Laten we in deze discussie vooral één ding niet vergeten: het allerbelangrijkste is dat ouders tegen hun kinderen zeggen dat ze mooi zijn, de moeite waard. Want dat willen we toch allemaal: dat onze kinderen lekker in hun vel zitten. Nu en later.

bron: Artikel 'Waar ligt de grens? - Erotiek tussen ouders en kinderen' door Anke Manschot; Opzij; juni 1994